Μπορεί ένας τόπος να γράψει τις δικές του ιστορίες; Μπορεί ένα μνημείο να γίνει αφορμή για λογοτεχνία, ζωγραφική, μνήμη και δημιουργία; Η απάντηση είναι «ναι» και δίνεται μέσα από μια ξεχωριστή πολιτιστική έκδοση που εμπνεύστηκε και υλοποίησε ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Νομού Σερρών, σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Σερρών, Σερραίους και Σερραίες συγγραφείς και εικαστικούς.
Ο τίτλος της συλλογής είναι «Όταν ο τόπος γράφει ιστορίες…» και πρόκειται για έναν τόμο στον οποίο τα μνημεία και οι ιστορικοί χώροι των Σερρών γίνονται η αφετηρία για τη δημιουργία νέων ιστοριών. Στις σελίδες του βιβλίου, συγγραφείς συνομιλούν με τα σημαντικά μνημεία της πόλης και του τόπου, μετατρέποντας την ιστορική μνήμη σε λογοτεχνική αφήγηση. Τα κείμενα συνοδεύονται από εικαστικές δημιουργίες, οι οποίες δεν λειτουργούν απλώς ως εικονογράφηση, αλλά ως αυτόνομες καλλιτεχνικές αναγνώσεις των ίδιων χώρων. Την επιστημονική τεκμηρίωση των μνημείων ανέλαβε ο Ευθύμιος Ρίζος, αρχαιολόγος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Σερρών, προσφέροντας στον αναγνώστη τις απαραίτητες ιστορικές και αρχαιολογικές «ταυτότητες» των χώρων που πρωταγωνιστούν στα διηγήματα.
Έτσι, ένας ναός, ένα τζαμί, ένα οχυρωματικό μνημείο ή ένας ιστορικός χώρος δεν παραμένουν απλώς πέτρα και μνήμη. Γίνονται πρόσωπα μιας ιστορίας. Γίνονται τόποι βιωμάτων. Γίνονται αφορμές για να ξαναδούμε την πόλη μας. Και ίσως αυτό είναι το σημαντικότερο μήνυμα της έκδοσης: ο τόπος δεν είναι μόνο αυτό που έχει συμβεί μέσα του. Είναι και όλα όσα εξακολουθούμε να αφηγούμαστε γι’ αυτόν.
Μια έκδοση που αποδεικνύει τη δύναμη της συνεργασίας
Η πρωτοβουλία αυτή του Συνδέσμου Φιλολόγων Νομού Σερρών αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική συμβολή στην τοπική πολιτιστική παραγωγή. Δεν πρόκειται μόνο για την έκδοση ενός βιβλίου. Πρόκειται για μια συνάντηση ανθρώπων, επιστημών και μορφών τέχνης.
Η λογοτεχνία συναντά την αρχαιολογία.
Η ιστορία συναντά τη μνήμη.
Η ζωγραφική συναντά τη γραφή.
Οι δημιουργοί συναντούν την πόλη τους.
Και κυρίως, διαφορετικοί φορείς συνεργάζονται για έναν κοινό πολιτιστικό στόχο.
Η έκδοση αποτελεί, επομένως, ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του τι μπορεί να γεννηθεί όταν οι άνθρωποι και οι φορείς ενός τόπου ενώνουν τις δυνάμεις τους. Γιατί οι σημαντικές πολιτιστικές δράσεις δεν δημιουργούνται από έναν άνθρωπο ή έναν φορέα μόνο· δημιουργούνται όταν η γνώση, η δημιουργικότητα, η διάθεση προσφοράς και η συνεργασία συναντιούνται.
Οι άνθρωποι πίσω από το βιβλίο
Στη συλλογή συμμετέχουν συγγραφείς, οι οποίοι, σύμφωνα με τα περιεχόμενα της έκδοσης, είναι οι:
Ανέστης Ακριτίδης · Γιώργος Ανδρέου · Σύλβα Γάλβα · Πέτρος Γκιουλέκας · Δέσποινα Γρηγοριάδου · Μαρία Ζερβάκη · Αντωνία Θεοχαρίδου · Δέσποινα Καϊτατζή-Χουλιούμη · Μαρία Καραθανάση · Φανή Κεχαγιά · Δώρα Μπαγανά · Άννα Σαϊνατούδη · Τάσος Χανλίογλου · Ειρήνη Χατζοπούλου
Στην εικαστική δημιουργία συμμετέχουν οι Αγγελική Ανθυμίδου, Βασίλης Βαφειάδης, Άννα Βαφειάδου, Θωμάς Μακινατζής, Χριστόφορος Μελλίδης και Γιώργος Τάνσαρλης.
Την έκδοση επιμελήθηκε η Ισιδώρα Μάλαμα, Πρόεδρος του Συνδέσμου Φιλολόγων Νομού Σερρών.
Η παρουσίαση
Η παρουσίαση της συλλογής «Όταν ο τόπος γράφει ιστορίες…» θα πραγματοποιηθεί το
Παρασκευή, 25 Σεπτεμβρίου 2026, στις 19:30,
στο Ζινζιρλί Τζαμί Σερρών.
Η επιλογή του συγκεκριμένου μνημείου για την παρουσίαση αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς το ίδιο το Ζινζιρλί αποτελεί ένα από τα σημαντικά ιστορικά μνημεία των Σερρών και έναν από τους χώρους που συνομιλούν με την ιστορική μνήμη της πόλης. Στην παρουσίαση, η Ντίνα Παπούδα και η Ισιδώρα Μάλαμα.
Ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Νομού Σερρών καλεί τους πολίτες, τους ανθρώπους των γραμμάτων και των τεχνών, τους εκπαιδευτικούς, τους φορείς της πόλης και όλους όσοι αγαπούν τις Σέρρες και τον πολιτισμό να στηρίξουν με την παρουσία τους αυτή την ξεχωριστή πρωτοβουλία.
Γιατί η πολιτιστική δημιουργία ενός τόπου δεν είναι υπόθεση λίγων.
Είναι υπόθεση όλων μας.
Και γιατί, τελικά, όταν ένας τόπος συνεργάζεται, δημιουργεί. Όταν οι άνθρωποί του συναντιούνται, παράγουν πολιτισμό. Και όταν η ιστορία συναντά τη λογοτεχνία και την τέχνη, ο τόπος αποκτά καινούργια φωνή.
Οι Σέρρες γράφουν.
Οι άνθρωποί τους δημιουργούν.
Και ο τόπος αφηγείται τις ιστορίες του.
