Άρθρο του Δρ Απόστολου Αρβανίτη
Προϊστάμενος Γεωθερμίας της Ε.Α.Γ.Μ.Ε.
Από τις 22 Απριλίου 2025 έχει δημοσιοποιηθεί το Σχέδιο Ανάπτυξης Γεωθερμικού Δυναμικού (ΣΑΓΔ) 2025-2029 της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας-Θράκης. Το σχέδιο αφορά τον σχεδιασμό, την έρευνα και την αξιοποίηση του γεωθερμικού δυναμικού στις Περιφέρειες Κεντρικής Μακεδονίας και Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης για την επόμενη πενταετία.
Η δημοσιοποίησή του πραγματοποιήθηκε με απόφαση του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας-Θράκης και υλοποιείται στο πλαίσιο του άρθρου 7 του Ν. 4602/2019, το οποίο καθορίζει το θεσμικό πλαίσιο για την έρευνα, εκμετάλλευση και διαχείριση του γεωθερμικού δυναμικού της χώρας, καθώς και της σχετικής Υπουργικής Απόφασης (ΦΕΚ 223/Β/16.01.2024) που προσδιορίζει τη διαδικασία κατάρτισης των σχεδίων.
Τι είναι το Σχέδιο Ανάπτυξης Γεωθερμικού Δυναμικού (ΣΑΓΔ)
Το ΣΑΓΔ αποτελεί βασικό εργαλείο στρατηγικού σχεδιασμού για τη γεωθερμία. Σύμφωνα με τη νομοθεσία, κάθε Αποκεντρωμένη Διοίκηση της χώρας υποχρεούται να υποβάλλει στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ένα τέτοιο σχέδιο κάθε πέντε χρόνια, ενώ μπορεί να το επικαιροποιεί και νωρίτερα εφόσον προκύψουν νέες ανάγκες.
Στο ΣΑΓΔ καταγράφονται μεταξύ άλλων:
- απολογισμός των δράσεων της προηγούμενης περιόδου,
- αξιολόγηση της αξιοποίησης των γεωθερμικών πεδίων,
- προγραμματισμός νέων ερευνών και γεωτρήσεων,
- δράσεις εκμίσθωσης δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης,
- πιθανές τροποποιήσεις ή επεκτάσεις γεωθερμικών πεδίων,
- συστήματα παρακολούθησης και διαχείρισης του γεωθερμικού δυναμικού.
Το σχέδιο αποστέλλεται επίσης στην Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ) για τεχνική αξιολόγηση, ενώ δημοσιοποιείται τόσο στην ιστοσελίδα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης όσο και στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Το πρώτο ΣΑΓΔ στο πλαίσιο του νέου θεσμικού πλαισίου
Το ΣΑΓΔ της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας-Θράκης είναι το πρώτο που εκπονείται στο πλαίσιο του νέου θεσμικού πλαισίου του Ν.4602/2019 και περιλαμβάνει:
- απολογισμό δράσεων για την περίοδο 2020-2024,
- στοιχεία για τις ισχύουσες συμβάσεις μίσθωσης γεωθερμικού δυναμικού,
- προγραμματισμό νέων ερευνητικών δραστηριοτήτων και έργων αξιοποίησης.
Προγραμματισμένες ερευνητικές δράσεις 2025-2029
Στο πλαίσιο του σχεδίου προβλέπονται ερευνητικές δραστηριότητες σε διάφορες περιοχές της Μακεδονίας και της Θράκης. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- πρόσθετες ερευνητικές εργασίες στο γεωθερμικό πεδίο Ελαιοχωρίων Χαλκιδικής,
- συστηματική γεωτρητική έρευνα στην περιοχή Ιβήρων – Αχινού – Μαυροθάλασσας στην Π.Ε. Σερρών σε συνεργασία με την ΕΑΓΜΕ,
- περαιτέρω διερεύνηση του γεωθερμικού δυναμικού στην περιοχή Αρίστηνου – Αλεξανδρούπολης στον Έβρο,
- ερευνητικές δράσεις στα πεδία Σαπών – Κρωβύλης και Λίμνης Μητρικού στη Ροδόπη.
Αξιοποίηση και εκμίσθωση γεωθερμικών πεδίων
Το ΣΑΓΔ προβλέπει επίσης ενέργειες για την αξιοποίηση του γεωθερμικού δυναμικού μέσω εκμίσθωσης δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης.
Ειδικότερα σχεδιάζεται:
- η έναρξη διαδικασιών αξιοποίησης γεωθερμικού δυναμικού σε δήμους της Περιφερειακής Ενότητας Σερρών, όπως ο Δήμος Σιντικής και ο Δήμος Βισαλτίας,
- η ανάπτυξη τεχνολογιών αξιοποίησης γεωθερμικών πόρων χαμηλής θερμοκρασίας (<50°C) σε συνεργασία με ερευνητικούς φορείς, την ΕΑΓΜΕ και ιδιωτικές επιχειρήσεις.
Πιθανές τροποποιήσεις γεωθερμικών πεδίων
Στο σχέδιο εξετάζεται επίσης η πιθανότητα τροποποίησης του χαρακτηρισμού ορισμένων γεωθερμικών πεδίων ή αύξησης του εκμεταλλεύσιμου δυναμικού τους. Ενδεικτικά αναφέρονται:
- πιθανή τροποποίηση του γεωθερμικού πεδίου Ακροποτάμου Καβάλας,
- πιθανή αναθεώρηση ή ενίσχυση του εκμεταλλεύσιμου δυναμικού στο πεδίο Νέου Ερασμίου – Μαγγάνων Ξάνθης.
Σημαντικό τμήμα του ΣΑΓΔ αφορά την παρακολούθηση των γεωθερμικών πεδίων. Στο πλαίσιο αυτό:
- λειτουργούν γεωθερμικοί τηλεμετρικοί σταθμοί της ΕΑΓΜΕ σε περιοχές όπως το Νέο Εράσμιο – Μάγγανα Ξάνθης, η Νέα Απολλωνία Θεσσαλονίκης και το Αγκίστρου Σερρών,
- πραγματοποιούνται περιοδικές θερμομετρήσεις και χημικές αναλύσεις των γεωθερμικών ρευστών,
- έχουν εγκατασταθεί ειδικοί ψηφιακοί αισθητήρες για τη συνεχή καταγραφή θερμοκρασίας, πίεσης και στάθμης σε γεωτρήσεις.
Παράλληλα, τα πεδία Νέου Ερασμίου – Μαγγάνων και Νέας Απολλωνίας επιλέχθηκαν για την πιλοτική εκπόνηση διαχειριστικών σχεδίων γεωθερμικών πεδίων χαμηλής θερμοκρασίας.
Ιαματικοί φυσικοί πόροι
Στο σχέδιο περιλαμβάνεται επίσης πίνακας με τους αναγνωρισμένους φυσικούς πόρους και τις ιαματικές πηγές που βρίσκονται εντός της χωρικής αρμοδιότητας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας-Θράκης.
Η ύπαρξη θερμών πηγών αποτελεί σημαντικό στοιχείο για τον χαρακτηρισμό μιας περιοχής ως Περιοχής Γεωθερμικού Ενδιαφέροντος, σύμφωνα με σχετική υπουργική απόφαση του 2023.
Το πλήρες Σχέδιο Ανάπτυξης Γεωθερμικού Δυναμικού 2025-2029 της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας-Θράκης είναι διαθέσιμο για ανάγνωση και λήψη από την ιστοσελίδα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης.
Συγχαρητήρια στους συντελεστές
Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει στα στελέχη της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας-Θράκης που συνέβαλαν καθοριστικά στη σύνταξη του πρώτου αυτού σχεδίου:
- Αναστάσιος Καραβανάς
- Ευάγγελος Μαυρομμάτης
- Χαράλαμπος Χρυσοχοΐδης
- Στυλιανή Σαρρή
Η εργασία τους αποτέλεσε σημαντικό βήμα για τον συστηματικό σχεδιασμό και την αξιοποίηση του γεωθερμικού δυναμικού της περιοχής, ενισχύοντας τις προοπτικές βιώσιμης ενεργειακής ανάπτυξης στη Μακεδονία και τη Θράκη.
Αν θέλεις, μπορώ επίσης να σου κάνω:
- πιο δημοσιογραφική εκδοχή (SEO για site)
- μικρότερη εκδοχή για portal ή blog
- ή έκδοση για Facebook/LinkedIn ανάρτηση.
