Ο Μητροπολίτης Σιδηροκάστρου Μακάριος ζητά από την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη να επεκταθεί η συμφωνία Ελλάδας–Βουλγαρίας για την επιστροφή των ιερών κειμηλίων, ώστε να συμπεριληφθούν και οι θησαυροί που αφαιρέθηκαν από τις εκκλησίες του Μελενίκου.
Στην επιστολή του αναφέρεται στη μακρά ιστορική σύνδεση του Μελενίκου με τη Μητρόπολη Σιδηροκάστρου, καθώς στο παρελθόν η Μητρόπολη έφερε τον τίτλο «Μελενίκου και Σιδηροκάστρου». Όπως επισημαίνει, μετά τα γεγονότα της εποχής και την αλλαγή των συνόρων, σημαντικός αριθμός εκκλησιαστικών κειμηλίων μεταφέρθηκε στη Σόφια.
Ο Μητροπολίτης κάνει λόγο για εικόνες, εκκλησιαστικά σκεύη, άμφια, λατρευτικά αντικείμενα, αναθήματα, πολυελαίους και καμπάνες, τα οποία, σύμφωνα με την επιστολή, καταγράφηκαν ήδη από το 1919. Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι το ζήτημα έχει τεθεί και στο παρελθόν από φορείς του Μελενίκου και εκφράζει την ελπίδα ότι η πρόσφατη συμφωνία θα αποτελέσει αφετηρία για την επιστροφή και των συγκεκριμένων κειμηλίων.
Αναλυτικά η επιστολή του Μητροπολίτη κ.κ. Μακάριου:
«Ἐξοχωτάτη κ. ‘Υπουργέ,
Ἔχω τήν τιμή νά ἀπευθύνομαι στήν ἐξοχότητά σας μέ ἀφορμή τίς πρόσφατες ἐξελίξεις σχετικά μέ τήν ἱστορική συμφωνία μεταξύ Ἑλλάδος καί Βουλγαρίας γιά τήν ἐπιστροφή μέρους τῶν Ἱερῶν Κειμηλίων τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Σερρῶν καί Νιγρίτης καί τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Παναγίας Εἰκοσιφοινίσσης τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Δράμας, μιά εἴδηση εὐχάριστη καί εὐοίωνη πού ὁμολογουμένως μᾶς ἰκανοποίησε καί μᾶς χαροποίησε ὅλους ἀνεξαιρέτως, ἰδιαιτέρως τούς κατοίκους τῆς ἀκριτικῆς περιοχῆς μας πού βρισκόμεθα στά σύνορα μέ τήν Βουλγαρία καί ἄμεσα μᾶς ἀφορᾶ, ἀρκεῖ νά μή μένει τό θέμα μόνο σ’ αὐτή τήν ἐπιστροφή, ἀλλά καί νά συνεχιστεῖ καί νά ἐπεκταθεῖ. Ἐπιτρέψτε μου, κ. ‘Υπουργέ, νά σᾶς ἀναφέρω, ἄν καί ἔχετε ἄριστη γνώση τῆς κατάστασης, ὅτι ἡ Ἱερά Μητρόπολη Σιδηροκάστρου ὑπέστη τίς περισσότερες καί τίς πλέον ἀπερίγραπτες θηριωδίες, κλοπές καί καταστροφές, χάνοντας μάλιστα τότε καί τό μεγαλύτερο καί πλουσιότερο ἐδαφικό της τμῆμα, αὐτό τοῦ Μελενίκου, δεδομένου τοῦ γεγονότος ὅτι ὁ παλαιός της τίτλος ἦταν «Μητρόπολις Μελενίκου καί Σιδηροκάστρου» καί περιελάμβανε ἕνα ἀξιόλογο τμήμα τῆς σημερινῆς Βουλγαρίας μαζί μέ τό Μελένικο, τά ὁποῖα μέ τή Συνθήκη τοῦ Βουκουρεστίου ἀποκόπηκαν ἀπό τήν Ἑλλάδα. Ὁμολογουμένως ἦταν ἡ πλουσιοτέρα τῶν Μητροπόλεων τῆς Β. Ἑλλάδος.
Οἱ κάτοικοί μας τότε βίωσαν, ἐκτός ἀπό τίς ὁποιασδήποτε μορφῆς κακουχίες, τόν ἐκτοπισμό καί τήν βίαιη ἀπώλεια τῆς περιουσίας τους, ἀλλά κάι τῶν πολλῶν καί μεγάλης ἀξίας κειμηλίων τους, πού ἐκλάπησαν ἀπό τίς Ἐκκλησίες τοῦ Μελενίκου καί συνιστοῦσαν κτῆμα τῶν ἐνοριῶν καί τῆς Μητροπόλεως Μελενίκου καί Σιδηροκάστρου. Αὐτό καί μᾶς ὑπαγορεύει νά σᾶς ἐκφράσουμε τήν ἀπό ἐτῶν ἐπιθυμία καί τόν διακαῆ πόθο μας, νά ἐπεκταθεῖ ἡ παροῦσα συμφωνία ἐπιστροφῆς τῶν ἱερῶν κειμηλίων τῆς περιοχῆς μας, γεγονός πού τό ἔθιξα τό 2016 στήν τότε ‘Υπουργό Ἐξωτερικῶν κ. Ντόρα Μπακογιάννη.Σᾶς ἐπισυνάπτω ὑπόμνημα τοῦ Συνδέσμου Εὐελπίδων Μελενίκου, Συλλόγου προσφύγων ἀπό τό Μελένικο πού δραστηριοποιεῖται στό Σιδηρόκαστρο, τό ὁποῖο ἐστάλη στόν τότε Πρωθυπουργό κ. Ἀντώνη Σαμαρᾶ, στόν ‘Υπουργό Ἐξωτερικῶν κ. Εὐάγγελο Βενιζέλο καί στόν Μακαριώτατο Ἀρχιεπίσκοπο Ἀθηνῶν καί πάσης Ἑλλάδος κ. Ἱερώνυμο στίς 23 Φεβρουαρίου 2014 καί περιλαμβάνει ἀναλυτικό κατάλογο τῶν κλεμμένων Κειμηλίων ἀπό τίς Ἐκκλησίες τοῦ Μελενίκου, ὅπως αὐτός συντάχθηκε τόν Μάρτιο τοῦ 1919 καί ἐπιβεβαιώθηκε ἀπό τόν Μητροπολίτη Μελενίκου καί Σιδηροκάστρου Παρθένιο (1913-1921), καί παρά τό ὅτι διαφυλάχθηκαν οἱ θησαυροί τοῦ Μελενίκου οἱ Βούλγαροι τότε τούς ἔκλεψαν μεταφέροντάς τους στή Σόφια.
Ὅπως θά ἀντιληφθεῖτε, μεταξύ τῶν κειμηλίων συγκαταλλέγονται ἱερατικά ἄμφια, ἐκκλησιαστικά σκεύη, λατρευτικά ἀντικείμενα, ἱερές εἰκόνες, ἀναθήματα, πολυέλαιοι, καμπάνες καί πλῆθος ἄλλων, πού μαρτυροῦν τήν πρόδηλη λεηλασία πού ὑπέστησαν οἱ Ναοί τῆς Μητροπόλεως Μελενίκου καί Σιδηροκάστρου, 40 τόν ἀριθμό, ἴσως μάλιστα μεγαλύτερη ἀπό αὐτή πού συνέβη στίς Μητροπόλεις Σερρῶν καί Δράμας. Συνεπῶς, οἱ πρόσφατες ἐξελίξεις ἀναπτερώνουν τό ἠθικό μας καί ἐγείρουν μέσα μας τήν πίστη καί τήν ἐλπίδα νά βιώσει καί ὁ δικός μας τόπος τήν χαρά τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ τῶν ἱερῶν κειμηλίων του, ὅλα αὐτά πού εἴτε φιλοτέχνησαν, εἴτε πλήρωσαν ἀδρά γιά τήν κατασκευή τους οἱ φιλάγιοι καί πιστοί ἥρωες πρόγονοί μας καί συνιστοῦν ἁπτές ἱστορικές μαρτυρίες ἀφ’ ἑνός καί γέφυρες συναισθηματικοῦ δεσμοῦ μέ τό παρελθόν ἀφ’ ἑτέρου. Εἴμαστε βέβαιοι ὅτι θά πράξετε τά δέοντα ἀπό τήν πλευρά σας, διαβιβάζοντας ἁρμοδίως τό πάγιο καί δίκαιο αἴτημα τοῦ λαοῦ μας καί ἰδικό μας. Σᾶς εὐχαριστοῦμε ἐκ τῶν προτέρων καί σᾶς εὐχόμεθα καλή δύναμη στά ὑψηλά σας καθήκοντα καί στό εὐθυνοφόρο ἔργο σας».
