ΣΥΝΟΨΗ ΑΡΘΡΟΥ
- Υψηλή εξάρτηση της ΕΕ από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα & αυξανόμενο ενεργειακό κόστος
- Στόχος: ενεργειακή ασφάλεια μέσω καθαρής, εγχώριας και προσιτής ενέργειας
- Προστασία καταναλωτών & επιχειρήσεων από ενεργειακές κρίσεις (επιδόματα, φοροελαφρύνσεις)
- Επιτάχυνση επενδύσεων σε ΑΠΕ & μετάβαση σε ηλεκτροποίηση
- Αναβάθμιση ενεργειακών δικτύων & ενίσχυση υποδομών
Ανακοινώθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στις 22 Απριλίου 2026, ένα ολοκληρωμένο Σχέδιο δράσεων και μέτρων με τίτλο “AccelerateEU” (“Επιτάχυνση της ΕΕ”), το οποίο ασχολείται με το αυξανόμενο ενεργειακό κόστος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και την περαιτέρω μείωση της εξάρτησης από τις ασταθείς αγορές ορυκτών καυσίμων (υπό το πρίσμα της κλιμακούμενης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή) και αποσκοπεί στην επιτάχυνση της μετάβασης σε καθαρές και εγχώριες μορφές ενέργειας για τη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας και την ενίσχυση της ενεργειακής ανθεκτικότητας.
✍️ Σημειώνεται ότι:
🔘 Το 57% της ενέργειας που καταναλώνεται στην ΕΕ προέρχεται εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
🔘 Το κόστος των εισαγωγών των ορυκτών καυσίμων το 2025 ανέρχονταν στα 340 δισ. ευρώ.
🔘 Πρόσθετες δαπάνες ύψους 24 δισ. ευρώ απαιτήθηκαν για ορυκτά καύσιμα από τον Μάρτιο του 2026 (σύγκρουση στη Μέση Ανατολή).
🎯 Στόχος του ανακοινωθέντος Σχεδίου “AccelerateEU” είναι μια ενεργειακή ένωση που θα παρέχει ενεργειακή ασφάλεια και καθαρή, άφθονη, εγχώρια και οικονομικά προσιτή ενέργεια στους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις της ΕΕ.
📘 Το Σχέδιο “AccelerateEU” προτείνει:
(α) μέτρα στήριξης των χωρών της ΕΕ για την προστασία των καταναλωτών και της βιομηχανίας από τις απότομες αυξήσεις των τιμών της ενέργειας, και
(β) δράσεις για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και ανθεκτικότητας μέσω της επιτάχυνσης της μετάβασης σε καθαρή, ασφαλή, εγχώρια και οικονομικά προσιτή ενέργεια.
🟦 Καθορίζονται πέντε (5) βασικοί άξονες-πυλώνες δράσεων:
1️⃣ Στενότερος συντονισμός σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης: Ο ενισχυμένος συντονισμός, που απαιτείται, θα υποστηριχθεί από την ειδική ομάδα για την Ενεργειακή Ένωση, που δρομολογήθηκε το 2025 (πληροφορίες σχετικά με την ειδική ομάδα για την Ενεργειακή Ένωση δίνονται από τον ακόλουθο σύνδεσμο-link: https://energy.ec.europa.eu/strategy/energy-union/energy-union-task-force_en).
2️⃣ Προστασία των καταναλωτών και των επιχειρήσεων από τις κορυφώσεις των τιμών ενέργειας μέσω έγκαιρων και προσωρινών μέτρων (π.χ. στοχευμένα καθεστώτα εισοδηματικής στήριξης, ενεργειακά κουπόνια, μείωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης στην ηλεκτρική ενέργεια για ευάλωτα νοικοκυριά).
3️⃣ Επιτάχυνση της μετάβασης στην εγχώρια καθαρή ενέργεια για τη μείωση των εισαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου με ενθάρρυνση στην αύξηση των επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και άρση των φραγμών στον εξηλεκτρισμό.
4️⃣ Ενίσχυση, αναβάθμιση και μετασχηματισμός του ενεργειακού συστήματος και επιτάχυνση των διαπραγματεύσεων σχετικά με τη δέσμη μέτρων της ΕΕ για τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας (πληροφορίες για το ενεργειακό σύστημα και τα δίκτυα της ΕΕ δίνονται από τον σύνδεσμο-link: https://energy.ec.europa.eu/topics/infrastructure/european-grids_en).
5️⃣ Τόνωση των επενδύσεων σε καθαρές και εγχώριες μορφές ενέργειας: Προκειμένου να αυξηθούν τα ιδιωτικά κεφάλαια για τη μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας, πρέπει να κινητοποιηθεί δημόσια χρηματοδότηση, τόσο σε Ενωσιακό όσο και σε εθνικό επίπεδο.
ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΡΟΛΟΥ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΙΑΔΡΑΜΑΤΙΣΕΙ Η ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ
🟧 Το Σχέδιο “AccelerateEU” αναγνωρίζει τον κεντρικό ρόλο που πρέπει να διαδραματίσει η γεωθερμική ενέργεια στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και της οικονομικής ανθεκτικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), ενώ παράλληλα αντιμετωπίζει την κλιματική κρίση.
🟠 Στο Σχέδιο “AccelerateEU” υπογραμμίζεται η αξία της γεωθερμίας ως μοναδικής και ευέλικτης ανανεώσιμης πηγής ενέργειας με τεράστιο δυναμικό για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, θέρμανση και ψύξη. Οι γεωθερμικές λύσεις μπορούν να παρέχουν καθαρή και οικονομικά προσιτή ενέργεια για την αντικατάσταση των εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων.
🟠 Το Σχέδιο “AccelerateEU” αναφέρει άξονες μέτρων που, όταν εφαρμοστούν πλήρως, θα επιταχύνουν την ανάπτυξη έργων γεωθερμικής ενέργειας σε ολόκληρη την ΕΕ:
⏺️ δημιουργία βάσης γεωλογικών δεδομένων σε επίπεδο ΕΕ
⏺️ καθιέρωση συστημάτων μείωσης κινδύνου και ασφαλιστικών συστημάτων γεωθερμικής ενέργειας, δηλ. θέσπιση οικονομικών και ασφαλιστικών μέτρων κάλυψης του γεωλογικού και επενδυτικού ρίσκου
⏺️ προώθηση της διεθνούς συνεργασίας σε έργα γεωθερμικής ενέργειας.
📘 Το Σχέδιο “AccelerateEU” αποτελεί τον προάγγελο για την ανακοίνωση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή του “Σχεδίου Δράσης για τη Γεωθερμία” (“Geothermal Action Plan”), το οποίο θα αποτελέσει την εξειδικευμένη Ευρωπαϊκή Γεωθερμική Στρατηγική και το Σχέδιο Δράσεων (European Geothermal Strategy and Action Plan) για την άρση των εμποδίων στην αξιοποίηση της γεωθερμίας και την επιτάχυνση των επενδύσεων. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Γεωθερμικής Ενέργειας (European Geothermal Energy Council), με παρεμβάσεις του προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, έχει υποβάλλει συγκεκριμένες προτάσεις στη διαμόρφωση του πολυαναμενόμενου Σχεδίου, όπως: (1) καθορισμός στόχου γεωθερμικής δυναμικότητας 250 GW σε ολόκληρη την ΕΕ έως το 2040, (2) ίδρυση Βιομηχανικής Συμμαχίας Γεωθερμίας για τη δημιουργία συνθηκών αγοράς προς επίτευξη του στόχου, (3) θέσπιση στοχευμένων Ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων για τη μόχλευση ιδιωτικών κεφαλαίων, (4) λήψη μέτρων για να γίνουν πιο αποτελεσματικές και ταχύτερες οι διαδικασίες αδειοδότησης, (5) βελτίωση της πρόσβασης σε γεωλογικά δεδομένα, (6) καθοδήγηση για τη διευκόλυνση Κυβερνήσεων Κρατών-Μελών στη σύνταξη Εθνικών Γεωθερμικών Σχεδιασμών-Οδικών Χαρτών (National Roadmaps) με στόχο την άρση εμποδίων και την επιτάχυνση επενδύσεων, για όσα Κράτη-Μέλη δεν διαθέτουν Εθνικούς Οδικούς Χάρτες στον τομέα της Γεωθερμίας, (7) θέσπιση Ευρωπαϊκών κινήτρων για την υποστήριξη της τοπικής μεταποίησης και των εξειδικευμένων επαγγελματιών, (8 ) σύναψη τομεακών ή τριμερών συμφωνιών με βασικούς καταναλωτές ενέργειας ώστε να διασφαλιστεί η ανταγωνιστικότητα της Ευρωπαϊκής βιομηχανίας και η ταχεία ενεργειακή μετάβαση πόλεων και αγροτικών κοινοτήτων με αξιοποίηση τοπικών και οικονομικά αποδοτικών ανανεώσιμων ενεργειακών πόρων, (9) βελτιώσεις στη συλλογή και παρουσίαση δεδομένων και στατιστικών της αγοράς. Η δημοσίευση του Ευρωπαϊκού Σχεδίου Δράσης για τη Γεωθερμική Ενέργεια αναμένεται το Μάιο του 2026.
ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ “AccelerateEU” ΓΙΑ ΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΩΣΗ
👉 Το Σχέδιο “AccelerateEU”, που ανακοινώθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 22 Απριλίου 2026 και στο οποίο αναγνωρίζεται ο κεντρικό ρόλος της γεωθερμικής ενέργειας, είναι διαθέσιμο για λήψη (download) και ανάγνωση από τον ακόλουθο σύνδεσμο-link:
https://energy.ec.europa.eu/publications/accelerateeu-energy-union-affordable-and-secure-energy-through-accelerated-action_en
* Άρθρο του Δρ Απόστολου Αρβανίτη
Προϊσταμένου Γεωθερμίας της Ε.Α.Γ.Μ.Ε.
